Een eigen moestuin is niet alleen leuk en gezond, het smaakt ook bewezen beter dan supermarktgroente. Maar wat zaai je wanneer? Een handige maandkalender om je moestuinjaar te plannen.
Januari en februari: voorzaaien binnen
Tomaten, paprika s, aubergines en sla in zaaitrays op een lichte vensterbank of in een verwarmde kas. Deze gewassen hebben tijd nodig om sterk genoeg te worden voor het echte tuinwerk in mei.
Maart: starten in de koude grond
Spinazie, tuinbonen, postelein, radijs en peen kun je rechtstreeks in de tuin zaaien zodra de grond bewerkbaar is. Bedek tegen nachtvorst met tuinvlies. Plant ook vroege aardappelen.
April: het echte werk begint
Sla, andijvie, koolrabi, prei (uitplanten), bieten, witlofwortel zaaien. Aardbeien, asperges en frambozen aanplanten. Houd in de gaten of er nog nachtvorst dreigt.
Mei: het maand van uitplanten
Na de IJsheiligen (rond 15 mei) is alle vorstrisico voorbij. Tomaten, paprika s, courgettes, augurken, pompoenen en bonen mogen naar buiten. Zaai ook nog een tweede ronde sla en spinazie.
Juni en juli: oogsten en bijzaaien
De eerste sla, radijs en spinazie zijn klaar voor de oogst. Zaai gelijk weer bij voor continue oogst. Bonen blijven goed tot in oktober. Geef tomaten genoeg water.
Augustus: nazomergewassen
Spinazie, sla, andijvie, koolrabi, snijbiet, winterpostelein en groene kool kun je nu zaaien voor herfst en winterconsumptie. Boerenkool zaaien voor december-oogst.
September: oogsten
De grote oogstmaand: tomaten, courgettes, bonen, pompoenen. Knoflook teentjes inplanten voor oogst volgend jaar. Veldsla zaaien voor wintersla.
Oktober en november: opruimen en planten
Nu de tuin winterklaar maken: composteer plantresten, spit licht om en bedek met mulch. Plant tulpen en knoflook. Sluit kruidenpotten af tegen vorst.
December: rustmaand
Tijd om plannen te maken voor volgend jaar, gereedschap te onderhouden en zaden te bestellen. Wintergroenten zoals boerenkool en spruiten kun je nog oogsten.
Tips voor beginners
Begin klein: 4-6 vierkante meter is genoeg om de smaak te krijgen. Kies eenvoudige gewassen: sla, radijs, courgette en bonen falen zelden. Houd een tuindagboek bij — je leert per seizoen wat werkt op jouw grond.
Combineer slim om continu te oogsten
Een goede maandkalender wordt pas echt waardevol als je weet hoe je gewassen combineert. Met opvolgteelt zaai je elke twee tot drie weken een nieuw bakje sla, radijs of spinazie, zodat de oogst zich uitsmeert in plaats van zich te concentreren in één piekweek. Combineer dat met vooroogst-gewassen (radijs, jonge worteltjes) en hoofdoogst (pompoen, prei, bonen) in dezelfde rij. Op die manier benut je elke vierkante meter twee of drie keer per seizoen, zonder dat je de bodem volledig uitput.
Waar gaat het vaak mis?
De meest voorkomende valkuil is te vroeg zaaien buiten in maart of april. De grondtemperatuur is dan vaak nog onder de tien graden, terwijl bonen, courgette en tomaten pas kiemen vanaf vijftien graden. Resultaat: zaad rot weg en je raakt achterop. Gebruik een goedkope grondthermometer of stel je smartphone-app in op de regio. Een tweede klassieker is doorzaaien zonder de bodem aan te vullen met compost; na twee teelten op dezelfde plek raakt stikstof op en blijft de oogst tegenvallen.
Houd ook rekening met vruchtwisseling: peulvruchten, koolsoorten, bladgewassen en wortelgewassen volgen elkaar idealiter in een vierjaarscyclus op. Dat voorkomt bodemmoeheid en vermindert ziektedruk zonder dat je hoeft te bestrijden.